Samsunlu Eskortlar

Bilindiği gibi Osmanlı’ya en son başkaldıran ulus Ermenilerdi. İlk Ermeni örgütleri 1880’li yıllarda kurulmaya başlandı. 1890’lı yıllarda da Ermeni başkaldırıları başladı. Bu dönemde iktidarda II. Abdülhamit yönetimi vardı. Sason ve Zeytin merkezli Ermeni ayaklanmaları, İstanbul’da Osmanlı Bankası baskını 1894 ile 1896 yılları arasında, Hamit döneminde meydana gelmişti. Hatta Ermeniler Abdülhamit’e de başarısız bir suikast girişiminde bulunmuşlardı. Abdülhamit Kürtlerden oluşturduğu Hamidiye Alaylarını da kullanarak bu ayaklanmaları zorla bastırdı. Abdülhamit’e “Kızıl Sultan” adının takılmasının nedeni de buydu. Bu ayaklanmalar ve Osmanlı Bankası baskını sırasında kırlarda Ermeni köyleri, İstanbul’da da Ermeni mahalleleri baskına uğradılar. Katliamlar yaşandı. Fakat bütün bunlara rağmen Ermenilerle Türkler arasında köprüler daha tamamen atılmamıştı. Abdülhamit döneminde devletin resmi ideolojisi milliyetçilik değil, İslâmcılıktı. Hamit Osmanlı’yı böldüğü için milliyetçiliğe karşı çıkıyor, onu bir İngiliz oyunu olarak görüyordu. Yani ortada daha Türk şovenizmi yoktu. Samsunlu Eskortlar
Abdülhamit’le çatışan Ermenilere o zamanki muhalefet, İttihat ve Terakki saflarını açmıştı. İttihat ve Terakki’nin Abdülhamit’e karşı tüm muhalifleri bir araya getirme çabası Ermenilerden de olumlu karşılık gördü. Örneğin İttihat ve Terakki’nin 1902’de Paris’te yapılan kongresine diğer azınlıkların ve ulusların yanısıra Ermeniler de katılmışlardı. 1906 ve 1907 yıllarında Anadolu ve Trakya’da Abdülhamit’e karşı taşra egemenlerinin öncülüğünde köylü eylemleri meydana gelmişti. Samsun Masöz Bayanlar Anadolu’da Kastamonu, Sinop, Trabzon, Diyarbakır, Bitlis, Tunceli, Van, Diyarbakır gibi illerde meydana gelen Abdülhamit karşıtı bu gösterilere Ermeniler ve azınlıklar da katılmışlardı. Bu gösteriler hiç bir yerde milliyet ya da din çatışmasına dönüşmemişti. Nihayet 1907 yılında yapılan ve Abdülhamit’e karşı silahlı ayaklanma kararı alınan İttihat ve Terakki Kongresinde başkanlık makamına seçilen üç kişiden biri Ermeniydi. Ahmet Rıza ve Prens Sabahattin’in yanında Malumyan bulunuyordu. Ve o zamanlar, İttihatçıları Ermenilerle ittifak yaptıkları için, örneğin günümüzde PKK’ye yapıldığı gibi “Ermeni piçleri” olarak suçlayıp, kamuoyunda mahkûm etmek gibi vatansever(!) tavırlar henüz ortada yoktu. Ermenilerle ittifak normal karşılanıyordu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>